Blog

Waarheid?

“Er zijn drie soorten waarheid: mijn waarheid, jouw waarheid en … de waarheid”.
Deze uitspraak van een Afrikaanse filosoof, trof me meteen, toen ik dat onlangs las. Omdat het kort en krachtig is. En omdat het in één regel iets heel complex samenvat.

We leven in een wereld vol meningen en opvattingen. Dat is altijd zo geweest, maar in onze tijd met zijn sociale media, word je voortdurend met nieuwsberichten geconfronteerd, maar ook met meningen van jan en alleman. Vaak zijn die nogal uitgesproken. Degene die het hardst (roep)toetert, krijgt de meeste aandacht.
Het schijnt zo te werken, in de media en in de politiek. Ergens anders las ik dat je immers een politicus niet serieus zou nemen als hij of zij in een debat tegen iemand van een andere partij zou zeggen: “Nou, als ik u zo hoor, hebt u wel een punt; ik ga er nog eens over nadenken, misschien verander ik wel van mening”.

Maar is dat zo?
Ik zelf hoop dat er eens een politicus opstaat, die nu precies dat durft te doen. Van mening veranderen, door goed te luisteren en zich open te stellen voor wat een ander te melden heeft. Maar dat is waarschijnlijk een te romantisch beeld….

We zijn allemaal op zoek naar de waarheid. Met een hoofdletter, als het gaat om de grote vragen van het leven; maar net zo goed met een kleine letter, in alle discussies en meningsverschillen van alledag, op allerlei terrein. Het helpt dan om de wijsheid van de drie soorten waarheid voor ogen te houden, dunkt me. Zoals ik denk dat ik het bij het rechte eind heb, zo denkt die ander precies zo dat hij gelijk heeft. Ook al houd je voorlopig vast aan jouw mening – terecht – het is al een stap gewonnen, als je beseft dat die ander er precies zo in zit. Dé waarheid, is dan nog wat anders dan die van jou, of van die ander. De waarheid ligt ook niet altijd in het midden. De waarheid, dat is iets dat beide posities, die van mij en die van jou, overstijgt.
Tenminste, zo ben ik geneigd die wijze spreuk uit te leggen (maar, heb ik gelijk?). Niemand van ons beiden heeft de waarheid in pacht. Het is ook niet zo dat er een derde partij is, die dat wel heeft. Nee, dé waarheid is principieel buiten ons bereik. Ze bestaat wel, en daarom moeten we haar blijven zoeken, maar er is niemand die daar het alleenrecht op heeft of de toegangscode daartoe bezit.

Het klinkt misschien wat filosofisch, maar volgens mij is het niet zo moeilijk om de parallellen met onze huidige tijd en samenleving te zien.

Previous Post Next Post

No Comments

Leave a Reply