Nietzsche: ‘God is dood!’.
God: ‘ Wie is Nietzsche?’
Het zegt waarschijnlijk veel over mij, maar bovenstaand grapje vind ik nog altijd leuk. Misschien mag het, in deze maand van de filosofie.
De uitspraak waarmee de filosoof Nietzsche (2e helft 19e eeuw) beroemd is geworden, komt uit een fragment uit zijn boek De Vrolijke Wetenschap, waarin hij een dwaze man (der tolle Mensch) midden overdag met een lantaarn de straat op stuurt om de mensen te vertellen dat God dood is, of beter: dat de mensen God hebben gedood. De dwaze man oogst slechts hilariteit.
Volgens sommigen vormt deze passage het bewijs van Nietzsche’s atheïsme, volgens anderen van zijn scherpzinnige analyse van het einde van het tijdperk waarin de westerse wereld door het christelijk geloof werd gedomineerd. Een einde waar de mensen de consequenties nog niet ten volle van beseffen.
Ik moest even met de ogen knipperen toen ik onlangs ‘der tolle Mensch’ vertaald zag als ‘de toffe gast’ (in Het avontuur filosofie van Fernando Savater op p. 218) en het later ook op Internet terugvond.
Misschien is het gegeven dat zo’n vertaling zich door kan zetten wel een onderstreping van de laatstgenoemde mening. We beseffen niet half wat we onszelf aandoen als we God dood verklaren…
De Eeuwige zelf kan ondertussen wel tegen een stootje en vraagt zich lachend af wie die Nietzsche ook alweer was… Dat God dood is, is niet zijn probleem, maar het onze.