De eerste werkdag van het nieuwe jaar heb ik vrijwel geheel besteed aan Kierkegaard. In 2013 is het 200 jaar geleden dat deze Deense dwarsligger werd geboren. Over een maand begint mijn leerkring (volgeboekt!) en de deelnemers willen graag op tijd hun reader ontvangen.
In een oude uitgave kwam ik een mooi fragment tegen, getiteld ‘Zelfbespiegeling’, waarin hij met superieure ironie zijn tijdgenoten op de hak neemt en tegelijk iets wezenlijks zegt over zijn eigen levenshouding.
Kierkegaard beschrijft hoe hij als student zich bekwaamt in een ‘schitterend niets-doen’. Tegelijkertijd denkt hij na over wat hij eigenlijk zou moeten ondernemen. Allerlei mensen worden gevierd omdat ze het leven vergemakkelijken met hun uitvindingen (spoorweg, stoomboot, telegrafie) of doordat zij het ‘geestesleven door middel van gedachten systematisch al gemakkelijker maken’, maar hij voert niets uit. Dan bedenkt hij: als ik geen talent heb om iets makkelijker te maken, misschien is mijn roeping dan om ‘iets moeilijker te maken’. Kierkegaard (spelling 1920):
“Die inval behaagde mij buitengewoon. Wanneer namelijk allen zich vereenigen om op alle wijzen alles gemakkelijk te maken, blijft er slechts één gevaar over, dit namelijk, dat het al te gemakkelijk wordt; dan blijft er maar één gemis over, dat men het moeilijke zal missen. Uit liefde voor de menschen, uit vertwijfeling over mijn eigen toestand, nog niets te hebben gedaan, uit zuivere belangstelling voor degenen die alles gemakkelijk maken, ging ik het als mijn plicht beschouwen, om moeilijkheden te scheppen.”
Dit, en nog veel meer moeilijkheden, komen dus in de reader. Het wordt vast een prachtig jaar!