De film Hannah Arendt heb ik nog niet gezien, maar staat wel op mijn lijstje want wat ik er over las maakt nieuwsgierig. Het gebeurt niet zo vaak dat een filosoof het hoofdpersonage van een film is.
barbara sukowa als hannah arendt
Het uitkomen van de film was voor mij aanleiding haar pas in het Nederlands vertaalde boek Denken. Het leven van de geest te gaan lezen. Het stond al een tijdje in de kast. In de Inleiding (veel verder ben ik nog niet) maakt ze aan de hand van Kant het onderscheid tussen rede en verstand (Vernunft und Verstand). Beide zijn menselijke vermogens, je kunt ook zeggen: geestelijke vermogens, die op elkaar lijken maar toch net een verschillende spits hebben. Het verstand is gericht op kennis, die bruikbaar en nuttig is, op waarheid die bewezen kan worden en voor iedereen doorzichtig is. De rede zoekt naar betekenis en zin van de wereld waarin wij leven. Het cruciale is, volgens Arendt, dat we inzien dat “waarheid en zin niet hetzelfde zijn. De fundamentele misvatting (…) bestaat erin zin te interpreteren naar het model van waarheid” (a.w., p. 43).
Het zou al heel wat helpen bij alle vermoeiende discussies over de waarheid van het geloof en over het (vermeende) conflict tussen geloof en wetenschap, als we dit essentiële verschil begrijpen. Zou ik denken…?
Interessante gedachte. Ik kom daar later graag op terug.