Blog

te bizar voor woorden?

De afgelopen weken heb ik meegedaan met een serie preken over Bizarre Bijbelverhalen, samen met collega’s in Assen.
In de Bijbel staan tal van verhalen die vragen oproepen. Verhalen over geweld, over seksuele escapades, over onwaarschijnlijke wonderen en nog veel meer. Verhalen die je soms het liefst zou overslaan.
Nu is dat wel de gemakkelijkste manier om er van af te zijn. Je kunt ook proberen die oude, onverteerbare, verhalen op een nieuwe manier te lezen.

Collega Piet Schelling verzamelde een aantal van deze verhalen in zijn boekje Vreemd en bizar, met de ondertitel Lastige Bijbelverhalen. Voor onze zomerserie hebben wij uit zijn selectie geput.

Elk van deze verhalen vraagt om een eigen uitleg. Toch zijn er wel een paar algemene uitgangspunten te geven. Ze hebben te maken met de vraag hoe wij de Bijbel lezen.
In de eerste plaats is het belangrijk om de Bijbel op waarde te schatten. De Bijbel is een rijk boek, eigenlijk een bibliotheek (daar komt de naam ook vandaan) van allerlei verschillende boeken, met verschillende genres. Het maakt nogal verschil of je een tekst leest uit een historisch verslag, een profetische tekst, of een stuk poëzie zoals de Psalmen.
De laatste jaren hebben we de Bijbel herontdekt als een boek vol verhalen. Een verhaal is iets anders dan een letterlijke beschrijving van hoe iets gebeurd is. Verhalen zijn bedoeld om op een eigen manier wijsheid en kennis over te dragen. Dat betekent dus niet dat het ‘maar’ verhaaltjes zijn. Integendeel. In en door het verhaal wordt een boodschap overgebracht. Juist de beelden en de symbooltaal van het verhaal maakt die boodschap rijker dan wanneer we het alleen maar als een letterlijk verslag zouden lezen.
Belangrijk uitgangspunt is ook dat de Bijbel de lezer of hoorder actief in het verhaal betrekt. De Bijbel verstrekt geen informatie, maar wil mensen in beweging brengen. Bijbellezen is nooit neutraal. Je bent als lezer altijd zelf mee in het geding. Er wordt een reactie gevraagd, instemming, afkeuring, gedragsverandering enzovoort. Wat vind ik er zelf van?
Daarnaast is het natuurlijk van belang te realiseren dat de Bijbel is ontstaan in een andere tijd en in een andere cultuur. Over bepaalde zaken, zoals bijvoorbeeld de positie van de vrouw, denken wij nu echt anders. In de Bijbel zelf zie je al een ontwikkeling waarin denkbeelden veranderen.
Het lezen van Bijbelverhalen vraagt dus altijd vertaalwerk en uitleg. De laatste jaren ontdekken we steeds meer dat er niet één uitleg is, maar dat ook de uitleg een geschiedenis heeft en mede bepaald wordt door de eigen tijd en cultuur.

Wie rekening probeert te houden met al deze aspecten ontdekt dat het vruchtbaar kan zijn om je ook in ‘lastige’ of bizarre Bijbelverhalen te verdiepen. Ze leveren soms, ondanks alle weerbarstigheid, verrassende inzichten op die je geloof kunnen verrijken en verdiepen. Maar soms moet je ook gewoon eerlijk zijn en zeggen dat je met bepaalde (gewelds)teksten vandaag niet meer uit de voeten kunt.
Wie benieuwd is welke preken er in deze serie uitgekomen zijn, kan ze hier nalezen.

Vorig bericht Volgend bericht

Nog geen reacties

Laat een reactie achter