Artikelen

Presentie zonder pretentie

Onlangs besteedde het dagblad Trouw een groot artikel aan de winkelleegstand in Assen, die bijna nergens in Nederland zo hoog is. Met lapmiddelen wordt geprobeerd om het toch nog wat te laten lijken, zoals stickers op lege etalages en met een kerkelijke popupwinkel, zo merkt de journalist op.

In de laatste weken van het jaar hebben we voor de tweede keer dit project gedraaid. De kerkelijke popupwinkel Mooi Verhaal niet meer dan een lapmiddel?
Als ik op de eerste dag van het project kennis maak met de bewakers die werken in het Forum, zegt één van hen dat hij graag een keer met mij als dominee wil doorpraten. Ze komen nogal wat mensen tegen die voor overlast zorgen, die geen of te weinig structuur en begeleiding hebben, en die op straat zwerven terwijl de reguliere hulpverlening ze aan het lot overlaat. Kan de kerk niet iets voor hen doen?
Wij krijgen gelukkig niet te maken met mensen die overlast veroorzaken – en er zijn andere kerkelijke initiatieven voor deze doelgroep – , maar in de loop van de weken komen er wel regelmatig mensen aan tafel voor een bakje koffie die met hun ziel onder de arm lopen. Fijn dat ze hun ‘ziel’ bij onze vrijwilligers kunnen uitstorten.

hansbouma1Een plek bieden waar mensen hun verhaal kunnen doen, maar waar ook ontmoetingen plaats kunnen vinden, is de belangrijkste doelstelling van ons project. De zogenaamde presentiegedachte staat centraal. Dat betekent dat het gaat om een zichtbare aanwezigheid van de kerk, en dat midden in de stad. Een presentie zonder pretentie of verborgen agenda. We creëren in het hart van de stad een ontmoetingsplek en laten het open wat daar verder mee gebeurt en hoe mensen daar op in zullen spelen.

Binnen kringen van het missionaire werk is er discussie over de waarde van deze doelstelling. Begin november ben ik op een studiebijeenkomst waar de landelijke afdeling van het Missionaire Werk fungeert als casus die kritisch wordt doorgelicht. In de discussie wordt een onderzoek genoemd naar de effectiviteit van het missionaire werk waaruit blijkt dat “de presentie meestal wel lukt, maar dat er verlegenheid is als het gaat om het ‘evangelie delen'”. Ik heb deze opmerking genoteerd, omdat het volgens mij een treffende illustratie is van het verschil van inzicht.

Voor sommigen is presentie niet meer dan een voorbereidende stap op het ‘eigenlijke’  werk, dat dan zou bestaan uit evangelie delen, evangeliseren, of misschien zelf bekering, zoals één van de bezoekers in de winkel ons voorhield. Presentie is leuk en aardig, maar op zichzelf te mager. Op zijn best een soort voorfase maar missionair wordt het pas als het evangelie aan bod komt.
Mijn visie, die ook de inhoudelijke achtergrond van ons project vormt, is dat presentie onze manier van evangelie delen is. Het lijkt mij niet goed om hier een tegenstelling te creëren. Belangeloze presentie is een legitieme vorm om het evangelie te delen of te communiceren. Het is een vorm waarin de ander de ruimte krijgt om te zijn wie hij of zij is. We openen ons voor het verhaal van de ander, zonder hem of haar van te voren in een bepaald perspectief waar te nemen, bv. als niet-kerklid of als ongelovige of als iemand die van bepaalde meningen of visies overtuigd dient te worden.

De winkel wordt gepresenteerd als ‘kerkelijke’ PopUpwinkel en de stadspredikant is de projectleider. Als ik daarop aangesproken word, wat een aantal keren gebeurt, maak ik graag van de gelegenheid gebruik om uit te leggen waarom er in Assen een stadspredikant is en wat de achtergronden zijn van dit specifieke project. We willen duidelijk en eerlijk zijn.

Belangrijker voor de herkenbaarheid en uitstraling van het project is het activiteitenprogramma dat wordt samengesteld. We zoeken sprekers met een mooi verhaal, met een intrigerende boodschap, zoals bijvoorbeeld Rikko Voorberg of Hans Achterhuis. Het hoeft niet per se kerkelijk of christelijk te zijn, maar een ‘levensbeschouwelijke’ twist zit er altijd wel aan. Ik vind het belangrijk om een programma rond alledaags racisme en rond seksuele diversiteit op te nemen. Voor het eerste is slechts minimale belangstelling (op de dag van de intocht van Sinterklaas) en de tweede wordt helaas afgezegd. Niettemin, met de activiteiten op ons affiche geven we een inhoudelijke kleur aan ons project, dat gezien de reacties als zodanig wordt herkend.

IMG_20161224_121749Een eindoordeel over de missionaire waarde van dit project is niet aan mij.
Wel kan ik melden dat de deelnemende organisaties meer dan tevreden waren, dat de vrijwilligers bijna allemaal terugmeldden dat ze het leuk vonden en waardevolle ontmoetingen hebben beleefd, dat de sprekers die we hebben ontvangen bijna zonder uitzondering hun waardering voor het project hebben geuit, en niet het onbelangrijkste, dat we van veel bezoekers en gasten hebben gehoord hoe waardevol ze het vinden dat de kerk zich op deze manier manifesteert.

(Een volledig verslag van het project vind je hier)

Vorig bericht Volgend bericht

1 reactie(s)

  • Reply Ale Kort 04/02/2017 at 11:49

    Heerlijk, die aanwezigheid met als enige pretentie er te willen zijn voor een ander. Zonder verwachting en met volledige acceptatie van en respect voor die ander.
    Een lapmiddel of niet, ik wordt er heel gelukkig van.
    Bedankt voor het project en het verhaal!

  • Laat een reactie achter