stille week 2012 (maandag)

Tijdens de stille week elke dag een korte meditatieve tekst, op weg naar Pasen.

In de serie vespers (Mensen langs de weg…) richten we ons vanavond op moeder Maria. De lezing is het verhaal van de 12-jarige Jezus die met zijn ouders de tempel bezoekt (Lucas 2: 41-52). Daarbij dichtte Michel van der Plas Het lied van de ouders

Wij vonden hem temidden van
de leraren gezeten.
Hij redeneerde als een man,
Hij las uit de profeten.

Wij zagen het als vreemden aan.
Wij hebben hem geschrokken
en haastig uit de kring vandaan
en met ons mee getrokken.

de heilige familie

Wij zijn op weg naar Nazareth,
ons huis, ons lieve leven,
maar dat is nu voor altijd met
Jeruzalem verweven.

En hij loopt weer tussen ons in,
maar toch al half ontkomen,
en hij ziet buiten ons gezin,
de vader van zijn dromen.

Hij is er en hij is er niet.
Wij moeten hem al delen
met een noodzakelijk verschiet
waar God hem zal bevelen.

Wat is dat voortaan voor een zoon,
wat krijgt hij nog te dragen,
wat is er voortaan nog gewoon
in onze levensdagen.

Posted in Spiritualiteit | Tagged | Leave a comment

stille week 2012 (palmzondag)

Tijdens de stille week elke dag een korte meditatieve tekst, op weg naar Pasen.

“Het beeld straalt melancholie uit, maar ook rust en aanvaarding. Het kent de wispelturigheid van het mensenhart, maar ook groot mededogen. De uitgebeelde Christus is zich diep bewust van de onuitsprekelijke pijn die Hem te wachten staat, maar Hij is ook vastbesloten Gods wil te volgen. Overheersend is een eindeloos gevoel van liefde die voortkomt uit de onverwoestbare band met God en die uitgaat naar alle mensen van alle tijden. Er is niets in ons leven dat Hem onbekend is. Er is niemand die Hij niet volmaakt liefheeft”. 

Henri Nouwen bij dit beeld (uit zijn boek: Keerpunt)

Posted in Spiritualiteit | Tagged | Leave a comment

compassie (vervolg) adrian grenier

Posted in Spiritualiteit | Tagged | Leave a comment

kompas-sie

Gisteravond de laatste avond van de gesprekskring over het boek Compassie van Karen Armstrong. Samen met collega Ron Koopmans hebben we in acht bijeenkomsten ons de twaalf stappen eigen proberen te maken op weg naar een “houding van principieel, consistent altruïsme” (zoals ze op p. 15 het begrip omschrijft). U begrijpt, ik voel me nog niet meer dan een beginner.

Tijdens de laatste avond had ik het zgn. compassiekompas bij me. Ooit meegenomen van een landelijke dag. Ik ben er zuinig op, want het is in gelimiteerde oplage gemaakt door zo’n hip bureau dat creatieve ideeën uitvent, waarom ik vermoed dat het met de huidige populariteit van het woord ‘compassie’ nog wel eens een collector’s item kan worden…

Vandaag heb ik het filmpje eens bekeken en nu begrijp ik pas dat ik het kompas niet voor me zelf moet houden, maar juist moet doorgeven… ?!

Vandaar dat ik me haast om één van de suggesties op het kompas bij dezen op te volgen, nl:
Stap 1. PLAATS ONLINE OP JE PROFIEL EEN UITNODIGENDE ADVERTENTIE OM SAMEN GOED TE DOEN
-
Dus, wie wil mijn compassiekompas gratis en voor niets ontvangen? -
Stap 2. WACHT AF

Posted in Spiritualiteit | Tagged | 1 Comment

vasten?

Voor de kerkenraadsvergadering van vanavond mag ik het bezinningsonderwerp  verzorgen. Meestal zoek je dat dicht bij huis, aansluitend bij de (kerkelijke) actualiteit. Vandaar dat we het vanavond gaan hebben over onze eigen beleving van de 40dagentijd. Eén van de vragen:

Steeds meer (protestantse) gelovigen zoeken naar manieren om de 40dagentijd anders te beleven. Geldt dat ook voor u? Is er iets wat u laat (vasten) of juist doet in deze periode? Zou u dat in de toekomst willen? Wat voor ideeën zijn daarvoor? Zou zoiets in groepsverband (vanuitde kerkelijke gemeente)moeten worden opgezet? …. 

Hans Memling, Triptiek van Adriaan Reins (Brugge)

Het vasten lukt mij niet. Ik heb het ook nooit echt geprobeerd. Dat zegt ongetwijfeld vooral veel over mijn karakter(zwakheid).
Wel heb ik al jaren de gewoonte om in de 40dagen een bepaald boek voor mijn persoonlijke meditatie te gebruiken. Ook dat lukt me niet dagelijks en ook dat zegt ongetwijfeld vooral veel…enzovoort.

Momenteel lees ik Keerpunt. Dagboeknotities van Henri Nouwen (vorige maand in de opruiming bij de Bruna n.b.), uitermate geschikt voor persoonlijke overdenking. Onlangs trof mij de volgende passage:

“Het Johannes-evangelie laat zien dat God zijn glorie wilde openbaren door af te dalen en zich te vernederen. Dat is het goede, maar ook het verwarrende nieuws. In zijn oneindige wijsheid wilde God zich aan ons openbaren, niet door met ons te wedijveren maar door mededogen en medelijden te hebben met ons. Hij koos voor de weg omlaag. Telkens als Jezus spreekt over zijn verheerlijking en het verheerlijken van de Vader, bedoelt Hij zijn vernedering en zijn dood op het kruis. De heerlijkheid van de verrijzenis is onlosmakelijk verbonden met de heerlijkheid van het kruis. De verrezen Heer toont ons altijd zijn wonden” (a.w., pp. 95-96).

Hoe vast u?

Posted in Kerk, Spiritualiteit | Tagged , | Leave a comment

respect

Ik fiets naar The Industry, het jongerencentrum van Assen waar wij vanavond ons Jongerendebat zullen houden. Al een aantal jaren organiseert het Platform Levensbeschouwelijke Organisaties, waar ik voorzitter van ben, dergelijke bijeenkomsten. Nu dus in samenwerking met het Jongerenwerk van de Gemeente Assen.

Onderweg kom ik langs de vrijgemaakte kerk. In één van de zaaltjes brandt licht. Ik zie een groepje jongeren stil en aandachtig luisteren naar wat waarschijnlijk één van mijn collega’s is. Een zekere jaloezie overvalt me. Zulke catechisatiegroepen heb ik niet meer met dergelijke brave en geïnteresseerde jongeren…

Even later dompel ik me onder in het jongerendebat. Ruim 50 jongeren zijn gekomen, variërend in leeftijd, afkomst en religie. De stellingen die jongerenwerker Bas heeft meegenomen komen uit een onderzoek van Hyves naar de meningen van jongeren over zaken uit hun leefwereld. We hebben er wat stellingen aan toegevoegd over religie, en over uitgaan in Assen.

Het wordt een drukke avond met een rumoerig groepje vaste bezoekers van het jongerencentrum (vooral van Marokkaanse afkomst) dat nogal de toon zet, letterlijk en figuurlijk. Jongeren lopen in en uit, zijn ondertussen druk met elkaar en vooral met hun iPhone. Tussendoor lukt het ons soms om het gesprek wat op gang te brengen.
Na de pauze, met een optreden van de lokale rapgroep, zakt het allemaal wat in. We stoppen er al snel mee. Een bijzondere ervaring rijker, en dat geldt ook voor de jongeren…

Met nog veel lawaai in mijn hoofd fiets ik terug.
Bij de vrijgemaakte kerk is inmiddels het licht uitgegaan…

Posted in Samenleving | Tagged , , | 1 Comment

een gekwelde man

Nou, en wat was die Van Gogh nu voor mens?” vraagt mijn vrouw belangstellend als ik de monumentale biografie van Naifeh en White Smith uit heb. “Een gekwelde man“, is mijn antwoord. In de afgelopen weken heb ik stukje bij beetje deze lijvige levensbeschrijving van meer dan 1000 dichtbedrukte pagina’s gelezen. Terecht is het boek overal luid geprezen.

Het beeld van de zaaier, dat Van Gogh verschillende malen in zijn leven heeft geschilderd, heeft tegen de achtergrond van zijn biografie een symbolische betekenis. Het was het geliefde beeld van zijn vader (dominee), van zijn jeugd. Je moet zaaien in de hoop dat uit de ellende ooits iets moois opbloeit. Het werd het motto van zijn leven en van zijn kunst, die pas na zijn dood de erkenning vond.

Er is in het leven van Vincent van Gogh het nodige dat herinnert aan ‘de gekwelde man’ van Nazareth, de Zaaier, die ook pas erkenning vond na zijn dood. Alleen heeft het evangelie niet 1000 pagina’s nodig om zijn verhaal te vertellen. Maar het evangelie is dan ook geen biografie…

Posted in literatuur | Tagged , | Leave a comment

schatgraven

Via deze site kwam ik in contact met een verre verwant, dat wil zeggen van de koude kant, want getrouwd met een nicht van mijn vader. Hij schreef dat hij indertijd van mijn dissertatie had gelezen in de boekenrubriek van Jan Greven in Trouw. Ik schreef terug dat het vast ergens anders was geweest, omdat Greven mijn boek niet besproken had. Hij reageerde daar niet op, tot vorige week. Bij het opruimen van zijn digitale archief kwam hij de bewuste bespreking tegen en hij was zo vriendelijk deze alsnog toe te sturen.
Hoe kan ik dat gemist hebben? Is het een soort verdringing geweest, vanwege de kritische slotzin? Want ik heb het eerder gelezen, ik herken het kerkje van Hijlaard waar hij mee begint. Maar waarom zou ik dat hebben verdrongen? Zo negatief was zijn oordeel toch al met al niet?

geref. kerk te hijlaard, thans koptische kerk (links)

Gisteravond was ik onder het gehoor van Jan Greven die (alsnog) naar Assen was gekomen voor zijn lezing in de serie van het Oecumenisch Leerhuis. Hij wist veel te vertellen, soms aardig, maar ik vond het wat lastig de draad van zijn betoog te pakken en helemaal om de verbinding met de thematiek (Kerk, waar zijn uw schatten) te ontdekken. Kortom, ik lees hem liever …
Ik vermoed niet dat Greven dit stukje ooit zal lezen. Als dat wel het geval is, kan hij het altijd nog verdringen…

Posted in Preek, Theologie | Tagged , | Leave a comment

weemoed

Vorige maand overleed prof. J.T. Bakker, oud hoogleraar dogmatiek te Kampen. Daar is op zichzelf niets dramatisch aan. Hij werd 88 jaar. Maar het bericht riep bij mij een zekere weemoed op. Van hem heb ik nog college gehad.
Naar aanleiding van zijn overlijden herlas ik de bundel Geloven vragenderwijs waarin artikelen van hem zijn verzameld. Ik wilde er iets over schrijven, maar daar kwam het niet van. Zoveel herinneringen heb ik ook weer niet aan hem. De dogmatiek werd niet mijn hoofdvak.
Vreemd genoeg herinner ik me eigenlijk alleen een meditatie, waarmee hij ooit een college begon. Over Luc. 4, de verzoeking in de woestijn, en hoe daar de lijn van de vernedering en de lijn van de verhoging van de Christus elkaar kruisten. Vanwege de inhoud, maar ook vanwege de manier waarop hij ons dat allemaal uitlegde, existentieel betrokken. Dat maakte indruk.

Dat ik nu toch nog iets over hem schrijf, komt omdat ik een mooi In Memoriam van hem heb gelezen waar ik u graag op wil wijzen.

prof j.t. bakker (l) in gesprek met dr. h. wiersinga en prof n.h. ridderbos tijdens de generale synode van de gkn 1971, waar uitgebreid gesproken werd over de verzoening nav het proefschrift van wiersinga

Binnenkort sluit de universiteit in Kampen haar poorten. Ook dat wekt weemoed bij mij op. Het is een groot schandaal, maar ja, wat doe je er aan? De tijd gaat voort en je verleden is voorgoed voorbij.
Het is ook een bevestiging dat het tijdperk dat theologie en kerk nauw met elkaar verbonden waren, voorgoed voorbij lijkt te zijn. Dat was altijd het kenmerk van Kampen. De generatie van Bakker belichaamde dat. Eigenlijk waren het vooral (zeer) geleerde dominees. Zo’n terloopse zin uit zijn In Memoriam Het grootste deel van zijn publicaties verscheen in diverse kerkelijke bladen drukt dat uit.
Ik zal niet zeggen dat me dat ontroert, dat is te zwaar, maar het wekt wel een zekere weemoed bij mij op.
Laat ik maar zeggen dat ik me gelukkig prijs met zulke leermeesters…

Posted in Theologie | Tagged | 1 Comment

vergadertijger

Eén van de wijze lessen die ik van een oudere collega kreeg toen ik zelf net begon als predikant was, dat het vergaderen nu eenmaal deel van je werk is en dat het niet collegiaal is je daaraan te onttrekken. Als ongeduldige nieuweling ergerde ik mij aan de stroperigheid waarmee commissie- en classisvergaderingen werden gehouden. Maar dat went snel. In de classis (regionale vergadering) Leeuwarden was een even jonge collega die wel bij de vergadering aanwezig was, maar ondertussen zijn liturgie voor zondag voorbereidde. Ik kon nog enigszins de neiging begrijpen maar vind toch dat je op die manier je dédain voor de vergadering, waar de meerderheid gevormd wordt door mensen die dat in hun vrije tijd doen (!), wel erg nadrukkelijk manifesteert.

Inmiddels ben ik zelf op weg ‘een oudere collega’ te worden. In de afgelopen kwart eeuw is er veel op kerkelijk vergadergebied veranderd. We zijn inmiddels één kerk. Er is druk gesneden in het woud van kerkelijke commissies. Regionale vergaderingen zijn tot een minimum beperkt.
Toch zag ik onlangs op een kerkelijke vergadering, waar ik kort verslag moest doen vanwege het voorzitterschap van een commissie, een collega, een emeritus nota bene, ostentatief met zijn liturgische literatuur in de weer, terwijl wij onze presentatie hielden. Hij was ook al later binnen gekomen. Psychologen weten dat te laat komen op een afspraak een teken van onderdrukt innerlijk verzet is.

Nieuwste trend is dat mensen tijdens de vergadering met hun mobiel in de weer zijn. Met hun vingers schuiven ze over het scherm heen en weer terwijl ondertussen het gesprek voortgaat. Het is me zelfs al opgevallen bij leerhuisavonden. Je zou toch denken dat mensen daar voor hun plezier naar toe gaan? Kennelijk moet er ook daar nog genetwerkt worden.
Op dat soort momenten voel ik me al een ‘oudere collega’.

Jacqueline Hassink fotografeerde de bestuurskamers van de 50 grootste Europese ondernemingen en publiceerde daar een boek over. Afgelopen zondag was ze te zien in Kunststof TV.

Posted in Kerk | Tagged , | 1 Comment