Blog

op de plank

Ik was gevraagd om in te vallen voor een collega die op het laatste moment verhinderd was. Voor zulke gelegenheden is het handig als je nog iets ‘op de plank’ hebt liggen. Eén van de zondagslezingen is Johannes 20, over Jezus die na Pasen verschijnt aan Tomas. Daar had ik eerder over gepreekt. Over de twijfel.

Maar zoals dat gaat, je leest je eigen preek van een paar jaar geleden weer, en denkt: dat moet toch hier en daar wat anders. Niet dat die vorige preken – ik had twee versies in mijn digitale bestand – zo slecht waren.
Maar,
– deze winter was tijdens een van de gespreksavonden het verschil op tafel gekomen tussen de intellectuele twijfel en de existentiële twijfel. De eerste gaat over twijfel aan wat je kunt weten; de tweede gaat meer over twijfel aan je zelf. Ik vond dat iets daarvan in deze nieuwe versie moest.
– Verder ben ik onlangs redelijk uitgebreid bezig geweest met de preken van Martin Luther King, nav de heruitgave van zijn prekenbundel. Daarin viel mij weer op hoe krachtig zijn preken zijn, die niet zozeer tekstgericht zijn maar vooral thematisch. Het is de stijl van preken die je ook bij andere liberale theologen uit het midden van de vorige eeuw tegenkomt, zoals bij Paul Tillich, van wie ik ooit een tijd flink onder de indruk ben geweest. Misschien moet ik daar ook iets meer mee doen – nog losser van de tekst durven komen en meer de verbinding leggen met herkenbare, eigentijdse situaties.
– En ik wilde iets met de winkelhaak. Hoezo? Nou, een paar jaar geleden was ik in de Walburgiskerk in Zuthphen waar Tomas in het gewelf is geschilderd met een winkelhaak als attribuut.

Kortom, voldoende redenen om de preek bij te schaven. Maar zoals menig collega en iedereen die wel eens een tekst moet redigeren zal herkennen, dat kost altijd meer tijd dan je denkt. Want ga je schuiven, dan sluit die passage niet meer logisch aan, en ga je even verderop in herhaling, en zo voort.

Ik denk dat je als prediker homiletisch meer leert van het herschrijven van je preek dan van het schrijven van een preek…

Martin Luther King heeft veel van zijn preken talloze malen in diverse versies gehouden. Hij had een beperkt reservoir aan preken, voor een niet onaanzienlijk deel gebaseerd op preken van andere, illustere voorgangers, waar hij zijn hele (korte) leven aan is blijven schaven of die hij aanpaste voor de gelegenheid.
Misschien moet ik daar ook eens mee beginnen, om een klein aantal preken steeds verder te verbeteren in plaats van alle homiletische energie iedere zondag weer te steken in het afleveren van een eenmalig product?

Een oude homiletische wijsheid luidt niet voor niets: de meeste preken worden een dag te vroeg gehouden…

 

Vorig bericht Volgend bericht

Nog geen reacties

Laat een reactie achter