Bert Altena

geknipt en geschoren

Bert Altena — Thu, 23 Feb 2012 00:21:20 +0000

Toen ik vanmiddag in het winkelcentrum aankwam, zag ik het licht van de kapper op groen staan. Dat betekent dat je zonder wachten terecht kunt en die gelegenheid nam ik snel te baat.
Zo’n kapster wordt waarschijnlijk in de opleiding verteld dat je een belangstellend gesprek met de klanten moet aangaan, maar ik vind dat eerlijk gezegd altijd een beproeving. Het begint al met de openingsvraag: ‘Hoe had u het gehad willen hebben?’ ‘Nou, gewoon wat er af’, zeg ik meestal. ‘Net zoals de vorige keer’. In de ogen van de kapster waarschijnlijk een domme opmerking, maar ze laat nog niets merken.
Vervolgens word je onderworpen aan een kruisverhoor, waaruit kennelijk oprechte interesse in de klant moet blijken. ‘Lekker gewerkt, vandaag, of had u zo maar even een vrij moment?’ Ik ben niet goed in liegen, dus eerst draai ik er wat om heen. ‘Och, ik kan zelf grotendeels mijn agenda bepalen’, maar als ze vervolgens een niet-begrijpende blik in de spiegel werpt, verklaar ik nader dat ik dominee ben, ‘dus …. altijd vrij en altijd bezig‘.

herenkapper brekelmans eindhoven

Meestal valt het gesprek na deze mededeling stil, want een dominee, dat is voor de meeste kapsters een zo buitennissigs iets, dat ze niet goed een vervolgvraag weten. Ook dit keer, zodat ik in de door mij gewenste rust het vervolg van de behandeling heb ondergaan.

Komende zondag ben ik vrij. Maar een vrije zondag moet je als dominee door de week opnemen, anders heb je er niks aan. Vandaar dat ik mij dus vandaag de tijd gunde om me te laten knippen en scheren. Zo blijf je altijd bezig…

papa fume une pipe

Bert Altena — Mon, 20 Feb 2012 10:30:28 +0000

Gistermiddag voor het eerst in mijn leven een franstalige dienst bijgewoond. Als Raad van Kerken waren we uitgenodigd voor de installatie van de nieuwe predikant van de Eglise Wallone te Groningen die daar voor 10% van zijn tijd gedetacheerd wordt. Omdat ik deze collega nog ken uit het Gelderse, was dat een extra aanleiding om te gaan. Het werd een bijzondere middag. Vanwege het mooie gebouw (de Pelstergasthuiskerk), het fraaie orgel, de vriendelijke ontvangst en de inspirerende uitleg.
De prédication was over hetzelfde evangeliegedeelte als waar ik zelf ‘s morgens over had gepreekt. En wat bleek: totalement different, en dat niet alleen wat de taal betreft. Gelukkig was er voor de gelegenheid een Nederlandse vertaling beschikbaar, zodat ik het goed kon volgen. Maar de uitleg die mijn collega had gekozen ging een heel andere richting uit dan de mijne die ochtend (hij volgde Naastepad, ik Drewermann). Zo zie je hoe rijk aan interpretatiemogelijkheden goede (bijbel)verhalen zijn.

Het was leuk om een collega na zoveel jaar weer eens te ontmoeten en ook om kennis te maken met de Waalse kerk. Ik hoop maar dat deze kleine, bedreigde gemeenschap nog een tijd het hoofd kan bieden aan de vergrijzing en de kerkelijke leegloop.

ik geloof dat ik geloof

Bert Altena — Fri, 17 Feb 2012 16:58:17 +0000

Met die prikkelende titel werd het gelijknamige boekje van de Italiaanse filosoof Gianni Vattimo plotseling populair eind jaren negentig. Hij geeft hierin rekenschap van zijn hernieuwde belangstelling voor het christelijk geloof en geeft daar een filosofische verantwoording voor.
Deze week hebben we in de leerkring Denkers en Religie een avond aan zijn ideeën besteed en binnenkort mag ik dat nog een keer doen in een leerhuisavond te Roden onder de titel Wat helpt mij geloven?

Vattimo helpt mij geloven in de kracht van de liefde (caritas). Hij is wars van de dogmatische claims van het geloof (of filosofisch: van de metafysica). Zijn stelling is dat de zwakke kracht van de liefde alles overwint en dat dit de kern van het christelijk geloof juist is. In de secularisatie ziet hij niet een afbraak van het geloof, maar juist de vervulling ervan. God ‘seculariseert’ zich, verwereldlijkt zich in het menselijke. Daarin komt zijn liefde tot uiting.

Ooit schreef ik een uitgebreider artikel over Vattimo in het blad Beweging dat inmiddels is opgegaan in Sophie
Een al wat ouder artikel van Ger Groot stond ooit in de Groene.

missionaire ronde

Bert Altena — Wed, 15 Feb 2012 08:42:10 +0000

in vino veritas

Bert Altena — Mon, 13 Feb 2012 11:10:52 +0000

Thuis werd er aangedrongen op een wat luchtiger stukje. Daarom dit berichtje over wijn, want wijn verheugt immers het mensenhart (Ps. 104).
Afgelopen zaterdag kregen wij een fles wijn mee. We waren met twee personen namens de protestantse gemeente Assen aanwezig bij een ontmoetingsdag voor kerken die meedoen met het project ‘Werk aan de wereld’ (kerk en duurzaamheid). Er was ruime gelegenheid tot uitwisseling van ervaringen en het opdoen van nieuwe ideeën. Dat is altijd stimulerend. Door te werken met de methode waarderend organiseren werd dat positivisme alleen nog maar meer gevoed.

mozaiek pierre de la croix, zuid-afrika

Vanwege het thema ‘voeding’ kregen we na afloop o.a. de genoemde fles wijn mee. Het is een Zuid-Afrikaanse biologische avondmaalswijn, waarvan gegarandeerd is dat er een eerlijke prijs aan de producent is betaald en dat de druiven en de wijn zonder schadelijke chemische stoffen zijn geproduceerd.

Binnenkort zal ik dit ‘relatiegeschenk’ doorspelen naar onze diakenen. Wie weet dat we binnenkort ook deze eerlijke wijn gaan gebruiken bij onze maaltijdvieringen? De waarheid zit immers (ook) in de wijn?

als de dood

Bert Altena — Fri, 10 Feb 2012 13:28:52 +0000

Het is de Week van de Euthanasie en dat zullen we weten. Veel aandacht in de krant en op TV. Vanavond een Zembla-uitzending Dokter, mag ik dood over oude doch gezonde mensen, die vinden dat hun leven voltooid is en dat een arts er daarom maar een einde aan moet maken. De meeste normale artsen weigeren dat. Niet alleen omdat de euthanasiewet dat verbiedt, maar ook omdat zij zich niet geroepen voelen de levensproblematiek van betrokkenen op zo’n definitieve manier te beslechten. Maar er zijn ook anderen, verenigd in de NVVE, die daar minder moeite mee hebben. Meer dan 100.000 mensen hebben zich geschaard achter het initiatief Uit Vrije Wil dat verruiming van de wet wil, zodat ook levensmoede mensen recht krijgen op euthanasie. De NVVE begint binnenkort met een levenseindekliniek om mensen die bij hun huisarts geen gehoor krijgen te helpen bij hun doodswens (“doodseskaders” volgens de Tilburgse huisarts Annemieke Woudenberg).

Het ondersteunen van het doodsverlangen lijkt mij niet de oplossing voor een leven dat als zinloos ervaren wordt. Je zult, ook als samenleving, juist bij dat laatste moeten beginnen. Op ervaringen van zinloosheid, eenzaamheid en leegheid moet niet het verwijsbriefje naar de dood het antwoord zijn. Het is veel belangrijker om in zulke situaties het leven en de levenslust te versterken. Dat is niet altijd gemakkelijk, zeker niet in hoge ouderdom. Maar we zijn als sociale wezens nu eenmaal geroepen elkaar naar de ‘uitgang’ van het leven te vergezellen en dat is wat anders dan elkaar daar naar toe of zelfs in te duwen.

Waar komt die gretigheid van sommigen voor het zelfgekozen levenseinde toch vandaan? Vanwaar die zendingsdrift om dat bij mensen aan huis te brengen? Doorgeschoten zelfbeschikking?
Soms denk ik dat er een verborgen angst voor de dood en alles wat daarmee te maken heeft, achter zit: we zijn als de dood voor de dood, zodat we die liever zelf regisseren dan durven ondergaan.

hart onder de riem

Bert Altena — Thu, 09 Feb 2012 14:37:56 +0000

de hartslag van het kerkelijk leven?

Vorige week is de nieuwe visienota van de PKN De hartslag van het leven gepresenteerd. Er was zelfs de gelegenheid om het live via Internet mee te maken, maar dat is aan mij voorbij gegaan, ik had andere dingen aan mijn hoofd.
Veel nieuwswaarde had het gebeuren kennelijk niet. Hoe spannend kan een visienota ook zijn? Daarbij, de tekst was al bekend want in november in de generale synode besproken en daarna slechts minimaal aangepast. Eén zinnetje was toegevoegd om tegemoet te komen aan een paar twijfeldominees die de toon te zeker vonden.
Ik begrijp dat binnen de landelijke organisatie zulke nota’s af en toe geschreven moeten worden, maar wat er werkelijk mee gewonnen is voor de kerk op het lokale niveau blijft de vraag.

De nota is via de PKN-site te lezen. Een (positieve) bespreking in een blog van collega Bert de Leede.
Inmiddels hebben wij predikanten het in een handzaam formaat toegestuurd gekregen. De aanbiedingsbrief getuigt van veel inlevingsvermogen. Ik lees o.a.:
Zoals ieder slijt ook u aan het werk. Er zullen momenten zijn waarop het ook bij u kraakt.
Eerlijk gezegd merk ik daar nog niets van. Maar als het hier zo stellig staat, zal het wel waar zijn. Gelukkig steekt de brief ons predikanten een hart onder de riem met: Wij hopen en bidden dat u steeds opnieuw bemoedigd wordt om uw dienstwerk vol te houden.
Met zoveel landelijke geestelijke rugdekking moet dat lukken.

statistiek

Bert Altena — Tue, 07 Feb 2012 11:19:46 +0000

Vorige week overleed, onder anderen, de Poolse dichters Wyslawa Szymborska (88). Pas nadat ze in 1996 de Nobelprijs voor de literatuur had gekregen, werd ze in ons land populair. Ook bij mij.
Szymborska schrijft opmerkelijke gedichten. Eenvoudig van taal, zonder gewichtigheid, maar toch tegelijk filosofisch getint. Al moest je dat laatste volgens haar zelf niet overdrijven. In één van de necrologieën las ik dat toen haar Poolse collega Czeslaw Milosz allerlei diepzinnige interpretaties ontwaarde in haar gedicht Een klein meisje trekt het kleed van tafel, zij dat afdeed als onzin: het is gewoon een gedicht over een meisje dat een tafelkleed van tafel trekt…

Uit de bundel Het moment (Amsterdam 2003) de volgende tekst:

Een bijdrage tot de statistiek

Op elke honderd mensen

zijn er tweeënvijftig
die alles beter weten,

onzeker van elke stap -
bijna de hele rest,

bereid om te helpen,
als het niet te lang duurt
- wel negenenveertig,

de goedheid zelve,
omdat ze niet anders kunnen
- vier, nou, misschien vijf,

in staat tot bewondering zonder afgunst
- achttien,

om de tuin geleid
door de jeugd die voorbijgaat
- plusminus zestig,

nemen er vierenveertig
alles serieus,

leven er in voortdurende angst
voor iemand of iets
- zevenenzeventig,

hebben er talent om gelukkig te zijn
- twintig, hoogstens dertig,

zijn als individu ongevaarlijk,
maar slaan los in de massa
- meer dan de helft, minstens,

wreed,
als omstandigheden hen dwingen,
- hoeveel weet ik liever niet,
ook niet ongeveer,

wijs door schade
- niet veel meer
dan zonder,

willen er van het leven alleen dingen
- dertig,
hoewel ik me liever vergis,

krimpen in elkaar en hebben pijn,
zonder lantaarn in het donker
- drieëntachtig,
vroeg of laat,

zijn tamelijk veel
rechtvaardig – vijfendertig,

maar als rechtvaardigheid
de moeite van begrijpen vereist
- drie,

verdienen er medelijden
- negenennegentig,

zijn sterfelijk
- honderd op de honderd,
Een getal dat vooralsnog niet verandert.

stroffelen

Bert Altena — Sat, 28 Jan 2012 19:14:38 +0000

Dit weekend wordt wereldwijd de Holocaust herdacht. Op 27 januari 1945 werd het vernietigingskamp Auschwitz bevrijd. Kofi Annan, de vorige secretaris generaal van de Verenigde Naties nam het initiatief tot Holocaust Memorial Day, om daarmee ook andere genociden zoals in Rwanda en Darfur te gedenken.

Vandaag een mooi interview met de socioloog Zygmunt Bauman in Trouw waarin hij stelt dat de Holocaus een product is van de moderniteit.
Deze week kwam ik in ons eigen Assen op het spoor van een stichting die de slachtoffers van het nazi-regime wil herdenken door middel van zogenaamde struikelstenen. Dat zijn kleine stenen met daarop de namen van slachtoffers die in het plaveisel voor hun toenmalige woning worden aangebracht. Niet om letterlijk over te struikelen, maar wel om even bij stil te staan. Het idee is van de Duitse kunstenaar Gunter Demnig en inmiddels liggen er meer dan 30.000 overal in Europa. Vanaf 20 juni dus ook in Assen!

mission impossible

Bert Altena — Thu, 26 Jan 2012 16:02:15 +0000

Ik tel de dagen af naar 7 februari. Dan doet nl. de afdeling missionair werk van de PKN Assen aan in het kader van de tweede landelijke missionaire ronde. ‘s Middags worden wij predikanten en kerkelijk werkers bijgespijkerd; ‘s avonds zijn gemeenteleden, missionaire werkgroepen en kerkenraadsleden aan de beurt. Het toeval (?) wil dat ik op de ochtend van 7 februari een vergadering van ons eigen Asser Missionair Beraad in mijn agenda heb staan. Dus: de hele dag is missionair gevuld (benieuwd wat we die dag gaan eten…).

Missiezusters van het Kostbaar Bloed

Naar aanleiding van de missionaire ronde, vroeg de redactie van het Kerkblad om een artikel over het missionaire werk. Vandaag is dat verschenen, maar als u geen abonnee bent, kunt u het ook op deze site lezen, onder de knop Artikelen.