Boeken

Annemarie van der Vegt, Verhalen van de straat

In Verhalen van de straat geeft Annemarie van der Vegt een indrukwekkend beeld van wat het betekent om op straat te moeten leven. Zij werkt als pastor bij De Open Hof in Groningen, dat inmiddels 40 jaar een veilige plek biedt waar daklozen even op verhaal kunnen komen. De pastor is beschikbaar voor gesprek. De vele vrijwilligers zorgen voor een kop koffie, soms soep met brood. Er zijn wekelijkse vieringen in de kapel die deel uit maakt van het pand aan de Spilsluizen.
Ook op andere plaatsen in de stad is de pastor aanwezig, bij de nachtopvang of in een dagbestedingsinstelling. Zo heeft ze een goed zicht op de dagelijkse werkelijkheid van de mensen die de Open Hof bezoeken. Dat zijn niet alleen daklozen. Er zijn ook mensen die wel een huis hebben, maar geen thuis. Ze “voelen zich nergens welkom. Het lukt maar niet om aansluiting te vinden in de maatschappij. Een betaalde baan is er meestal niet bij. Het sociaal netwerk is klein. Vaak is er ook sprake van psychiatrische problematiek. En eenzaamheid” (p. 37). Het gaat dus om een zeer kwetsbare doelgroep.

In een aantal korte hoofdstukjes brengt Annemarie van der Vegt hun leefwereld wat dichterbij. Het is schrijnend om te lezen, maar vaak is er ook een andere kant die soms even oplicht en de rauwe werkelijkheid in een ander perspectief plaatst. Zoals in het verhaal van de uitvaart, waar slechts vier hulpverleners het afscheidnemend publiek vormen, totdat er op het laatste moment een buurjongen van vroeger opduikt en verhalen over de overledene vertelt die niemand tot dan toe heeft geweten: “We zijn er stil van. In ons midden rijst een man op, die ooit een jongetje was geweest, spelend, dollend, grappend, een zoon, een broer, een vriendje, die opgroeide tot man en zich verantwoordelijk wist voor wie hem lief waren. In ons midden rijst een man op die was liefgehad en had liefgehad” (p. 63).

Leven op de straat is hard. Deze mensen zijn het vertrouwen in de maatschappij en in de instanties vaak al lang kwijtgeraakt.
Op een integere manier laat Van der Vegt zien hoe waardevol het werk vanuit de Open Hof is. Niet omdat het de problemen van dak- en thuisloosheid oplost, maar omdat daar de mens achter de problemen een gezicht, een naam en een verhaal krijgt, en de gelegenheid om zich weer even mens te voelen en even los te komen van hun situatie. “Ik hoor het uit alle monden van de mensen van de straat: het zwaarst om te dragen is het stigma dat je met je meetorst. Er is nog nooit een woord met je gesproken maar iedereen heeft een mening over jou en je situatie. Je loopt tegen uitgesproken en onuitgesproken oordelen aan op straat” (p. 51).

Terecht dus dat de mensen om wie het gaat ook zelf aan het woord komen. Via de beproefde formule van de Tien Geboden vertellen tien mensen van de straat over hun leven en geven hun visie op de oude leefregels. Ze krijgen de ruimte om hun eigen verhaal te doen, liefdevol geportretteerd door fotograaf Roelof Rump. Verhalen die allemaal uniek zijn, uiteraard, maar waarin toch vaak de pijn uit het (vroege) verleden doorklinkt.
Soms is het, misschien onbedoeld, ook komisch om te lezen met welke streetwise-blik zij naar de wereld kijken. Zo weet Martijn bij het tweede gebod (Maak geen godenbeelden) te melden: “We maken ons altijd en allemaal schuldig aan dit gebod. Sinds de oertijd beelden we al uit. In de bijbel staat dat de mens is geschapen naar Zijn evenbeeld. Dus eigenlijk zou Hij er zoals wij moeten uitzien. Dat is een heel grote grap van de bijbel, want iedereen ziet er anders uit. Dus dan kan het niet anders dat ook God er voor iedereen anders uit ziet” (p. 92). Geen speld tussen te krijgen!

Verhalen van de straat is een mooi, integer document geworden om het veertigjarig jubileum van de Open Hof mee te vieren. Een fraai vormgegeven en verzorgde uitgave als eerbetoon aan de mensen om wie het gaat.

Annemarie van der Vegt en Roelof Rump, Verhalen van de straat En hun tien geboden, Vereniging Open Hof Groningen, 196 pag., €15,00 via info@openhof.org – opbrengst komt geheel ten goede aan de bezoekers van de Open Hof

 

Vorig bericht Volgend bericht

Nog geen reacties

Laat een reactie achter