voorlezen

november 26, 2014 2 reacties

Parlementariërs van tegenwoordig zijn het verleerd om in het openbaar te spreken. In plaats daarvan lezen zij hun uitgeschreven teksten op, wat leidt tot bloedeloze debatten zonder enige spontaneïteit. Daarom pleiten sommigen voor een voorleesverbod. In navolging van de Britten, want daar is het een goede gewoonte dat een parlementariër die te lang op zijn papiertje kijkt, honend wordt toegeroepen: ‘Reading! Reading!’. Aldus lees ik in de krant.

lousy presentationIedere predikant m/v weet dat preken een kunstvorm is, die oefening vergt. De presentatie is een wezenlijk onderdeel, misschien wel de helft van het verhaal. Want wie een preek voorleest, is bij voorbaat kansloos. Kerkgangers willen je gezicht zien, niet je kruin. Of je je preek wel of niet uitgeschreven voor je hebt (zoals ik zelf gewend ben) is niet eens het punt. Het komt helemaal op de voordracht aan. Dat is de kracht van de retoriek, die van een slecht verhaal toch een overtuigende boodschap kan maken, en het omgekeerde trouwens ook.

Vanmiddag reis ik af naar Amsterdam voor de bijeenkomst van het Werkgezelschap Homiletiek die twee keer per jaar wordt gehouden. Met vakgenoten onder elkaar verdiepen wij ons in de nieuwste studies en ontwikkelingen in de preekkunde. Uiteraard gaan we daarover met elkaar in debat, en daarin hoop ik zelf ook mijn bijdrage te leveren. Wat ik ga zeggen? Dat heb ik vanzelfsprekend niet van tevoren op papier gezet…

poppies

november 22, 2014 0 reacties

Bij de Gedachtenis der namen
(Voleindigingszondag)

“Vergeet niet hoe wij heten,
wij heten naar uw naam.
Uit duizenden gebeden
stelt zich uw eenvoud saam.
Want zo zijt Gij gebroken,
gelijk het ene licht,
van naam tot naam gesproken,
van dag tot dag ontloken,
zo zien wij uw gezicht.”
(Lied 731: 3, t. Willem Barnard)

Ter gelegenheid van de herdenking van 100 jaar Eerste Wereldoorlog was dit jaar de Tower of Londen bedekt met een zee van 888.246 keramische ‘poppies’ (klaprozen) die elk één Britse gesneuvelde vertegenwoordigen.

Screen-Shot-2014-08-05-at-8.45.56-PM

smart

november 20, 2014 1 reactie

Ik ben om.
Sinds een paar maanden bezit ik een smartphone. Heel lang heb ik het mobiele telefoneren buiten de deur gehouden, maar nu ben ik dan gezwicht. Ik heb een Fairphone aangeschaft, want ja, als het dan toch moet, dan maar zo, dat je er ook nog met een gerust geweten mee gezien kunt worden.

Ondertussen bezondig ik me steeds meer aan het gedrag dat ik eerder bij anderen zo verfoeide. Tijdens vergaderingen of in gesprek snel even je telefoon controleren….
Maar, grenzen verschuiven, ook je eigen (morele) grenzen.

all this technology is making us antisocial

all this technology makes us antisocial

Deze week heb ik mijn laatste lessen Ethiek bij de cursus TVG gegeven.
Het viel mij op dat een paar cursisten tijdens de les druk met hun mobieltje in de weer zijn. Ik denk dan: ze zullen wel afleiding zoeken, omdat ik ze verveel. Ik probeer me er niet aan te storen, ze zitten hier voor hun eigen plezier (of niet). Des te meer verbaast het als juist zij bij de evaluatie aangeven dat ze het leuke lessen vonden…
Kennelijk is smartphone gebruik geen teken van desinteresse of afkeuring meer. Moet ik wat minder overgevoelig zijn….?

Hoe lang duurt het dat mensen tijdens de kerkdienst gewoon doorgaan met Internetten op hun mobieltjes of tablet?
En wat ga ik daar dan van vinden?

leegte

november 17, 2014 0 reacties

Zaterdag was ik in Amsterdam bij het symposium ter gelegenheid van de 100ste geboortedag van Edward Schillebeeckx.
Voor een impressie van deze interessante dag, klik hier, en voor een interview met Ruben Habito, katholiek theoloog en zenmeester, die de hoofdspreker was, klik hier.
14(3)

gniffelen

november 17, 2014 1 reactie

Volgens Gerrit-Jan Kleinjan zullen “minder strikte gemeenten” de Theologische handreiking Brandpunten in de verkondiginggniffelend terzijde schuiven” (Trouw, 13 november). Gelukkig zijn er nog genoeg wakkere synodeleden, dus de Handreiking is retour afzender gestuurd: de heren dogmatici Van der Kooi en Van den Brink mogen het herschrijven en dan wel graag met wat meer oog voor de realiteit, alsjeblieft, dankjewel.

Je blijft je verbazen.bijbel
Het was mij eerlijk gezegd ontgaan dat er zo’n handreiking geschreven moest worden. Maar dat die opdracht vervolgens aan twee dogmatici is gegeven vind ik vreemd. Hoezo hebben alleen dogmatici iets te zeggen over de verkondiging? Dat er daarbij ook niet gedacht is om de commissie breder samen te stellen, meer in overeenstemming met de theologische en spirituele breedte van de PKN, is nog verbazingwekkender, om het zacht uit te drukken.
Je kunt het gniffelend of schouderophalend afdoen, maar het is tegelijkertijd een teken dat de theologische wind in de kerk steeds meer uit een behoudende hoek gaat waaien, en dan kan het zomaar zijn dat we in een klimaat terecht komen waar het lachen je vergaat.

Tijd voor de collega’s van Op Goed Gerucht om zich weer eens krachtig te roeren, zou je denken, maar uit die hoek blijft het (voorlopig?) akelig stil. Inmiddels is van dit frisse gezelschap spraakmakende predikanten 15 jaar na oprichting niet zo veel meer over. Men houdt het liever wat kabbelend met een jaarlijkse studiedag en van tijd tot tijd een publicatie: dominee-like.
Ook iets om over te gniffelen?

suffen

november 13, 2014 0 reacties

suffenToen ze Karel van het Reve ooit vroegen waar zijn werk zoal uit bestond, antwoordde hij dat hij het grootste deel van de dag een beetje achter zijn bureau zat te suffen, wat uit het raam keek en af en toe wat opschreef.

U hoort mij niet klagen, maar het is deze weken een beetje druk.
Wat is druk?
Dat er de hele dag afspraken in je agenda staan, en je van het een naar het ander holt.

Nu zult u zeggen, dat is in mijn werk altijd zo, maar voor een dominee geldt dat niet, en dat is maar goed ook. Want, op zondag moet er een preek worden afgeleverd (zoals ze dat in Amerika zeggen, deliver a sermon), en een preek schrijf je niet tijdens kantooruren. Daarvoor moet je door de week voldoende gelegenheid hebben om achter je bureau te suffen en uit het raam te staren. En dat zit er momenteel niet echt in.

De paradox is dat ik mij voor a.s. zondag heb opgelegd te preken over tijd en eeuwigheid. Het is de thematiek die past bij deze laatste zondagen van het kerkelijk jaar. Wat betekent het dat wij als mensen ‘inzicht in de tijd’ hebben gekregen, zoals de Prediker zegt (3: 11)?
Een mooie vraag, waar je goed over door kunt mijmeren…

… maar waar haal ik de tijd vandaan om dat te doen?

dorpsvisie

november 8, 2014 0 reacties

Vandaag naar Utrecht geweest voor het Landelijk Missionair Festival, waar predikanten, kerkelijk werkers en gewone mensen, in grote getale op af zijn gekomen. Op Utrecht CS zijn zelfs verkeersregelaars ingeschakeld, maar dat blijkt voor de gelijktijdige KreaDoe-beurs te zijn. Wat is eigenlijk het verschil?

collega's rebecca onderstal (linksvoor aan het twitteren) en wim stougie (r)

collega’s rebecca onderstal (linksvoor aan het twitteren) en wim stougie (r)

Inspiratie, nieuwe ideeën, creatieve vormen. Daar ben ik voor gekomen. En natuurlijk netwerken met collega’s waar je soms al een link mee hebt, maar die je nu live treft, en om nieuwe contacten te maken.
Ik doe aan vier workshops mee. (Ja, het is hard werken… )
Vanwege mijn aanstaande taak vind ik dat ik maar eens naar de workshop “Missionair op het dorp” moet gaan. We krijgen twee presentaties, over hoe ze het in Cothen (U.) en Eastermar (Fr.) doen. Veel goede tips, maar vooral: ontwikkel eerst een gedegen dorpsvisie.

Als kennismaking moeten we op een rij gaan staan, waarbij het ene uiteinde wordt gevormd door degene die uit het kleinste dorp komt en zo oplopend. Dus met je buurman/vrouw uitwisselen. Ik schrik. Val ik nu al door de mand. Van Assen weet ik het wel, maar ik zit hier als a.s. dominee van Vries. Voor de kennismakingsavond onlangs had ik keurig alle dertien dorpen die kerkelijk op Vries zijn georiënteerd uit mijn hoofd geleerd, maar dit soort kerngegevens heb ik niet paraat..

Ik ga maar ergens staan  waar ik niet al te veel opval. Op Wikipedia zoek ik snel het antwoord, maar als ik dat gevonden heb, zitten we al weer. Verkeerd gegokt.
Hoogste tijd om een gedegen dorpsvisie te gaan ontwikkelen….

 

grondgebonden

november 6, 2014 0 reacties

Terwijl gisteren de econoom Thomas Piketty als een rockster werd ontvangen in politiek Den Haag, verwelkomden wij als werkgroep economie en geloof Rudy Rabbinge in Assen om de jaarlijkse Dankdaglezing te houden.

grondongebonden teelt met led-lampen (plaatje uit de presentatie)

grondongebonden teelt met led-lampen
(plaatje uit de presentatie)

Rabbinge is gepensioneerd agronoom van de Universiteit Wageningen en één van ‘s werelds deskundigen op het gebied van Duurzame ontwikkeling & Voedselzekerheid, wat meteen ook de titel van zijn lezing was.
In een hoog tempo werd het publiek geconfronteerd met een imponerende hoeveelheid plaatjes, staatjes en cijfers over ontwikkelingen in de wereldlandbouw. Er is nog veel te winnen, was de boodschap, en dat moet ook, want we groeien door naar een verwachte wereldbevolking van meer dan 9 miljard in 2050. Hoe al die monden te voeden? Dat kan niet anders dan door technologische vernieuwingen. Landbouw is van ambacht industrie geworden, en Rabbinge vindt dat niet verkeerd. Biologisch boeren is voor romantici. Het is goed voor de ziel, maar het levert geen bijdrage aan de oplossing van de voedselproblematiek. Er heersen een aantal taboes, over bv. genetisch gemodificeerd voedsel, die nodig doorbroken moeten worden.

Geen wonder dat het betoog van Rabbinge aanleiding was voor diverse kritische vragen en opmerkingen. Het werd daardoor een echte discussie op goed niveau. Dat is precies waar wij met onze Dankdaglezingen aan bij willen dragen.

Vandaag lees ik in de krant dat de politiek gaat discussiëren over de toekomst van de melkveehouderij. De vrees is dat deze dezelfde kant op gaat als eerder de varkenssector: steeds verdere schaalvergroting, meer mestproductie en minder dieren in de wei. Rationeel zou dat misschien moeten, maar dat willen we als samenleving niet. De staatssecretaris gaat zich sterk maken dat de sector ‘grondgebonden’ blijft.

Een mooi woord … om even over door te denken….